MISKOMPRENO fina parto

klaku sur desegno por grandigi gxin.

Zamenhof didn't understand why these boys hated the jews. At home he talks with his mother.
- Mama, why they hate us so much ?
- son, they are children. Answered Zamenhos's mother.

The young Zamenhof knew that Rosalia his mother had a big heart about equality among the men, but the reality was so far of the ethic he knew and learned from his parents.

Rusio : Esperanto kaj Zamenhof

Click on the draw to enlarge it.
Klaku sur desegno por grandigi ĝin.
Cliquez sur le tirage pour l'agrandir.
Нажмите на жеребьевке, чтобы увеличить ее.

La Unua Libro unue aperis en 1887 en Varsovio - sur teritorio de tiama Rusia Imperio, Rusio, aŭ Ruslando, kiel oni tiutempe nomis ĝin, kiu siatempe ne nur estis la "naskiĝloko", sed ankaŭ la "lulkorbo" de la nova socia movado, havante difinitajn tradiciojn kaj meritojn en ĝia evoluo. Interese kaj tute kompreneble, ke historio de E-movado en la lando (kiel soci-kultura fenomeno) ĉiam proksime sekvis cirkonstancojn de socipolitika vivo kaj stato de socio mem. Do, pro tio oni povus difini kelkajn ĉefajn, tute malsamajn periodojn en historio de evoluo de esperantismo en la lando: I. Antaŭrevolucia periodo de E-movado en Rusio (1887-1917); II. Postrevolucia periodo (konvencie: inter du mondaj militoj) kaj III. Postmilita periodo ĝis disfalo de Sovetunio.

La Unio de Sovetaj Socialismaj Respublikoj aŭ Sovetunio, mallonge USSR, (ruse Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик, СССР, Сове́тский Сою́з) estas ŝtato ekzistinta inter la jaroj 1922 kaj1991. Ĝi okupis sesonon de la monda loĝata sekaĵo. Laŭ la Sovetunia konstitucio de 1977, USSR estis unuiĝa unia multnacia kaj socialisma ŝtato. Post la Granda patriota milito USSR havis sekaĵan landlimojn kun Norvegio, Finnlando, Pollando, Ĉeĥoslovakio, Hungario kaj Rumanio en okcidento, kun Turkio, Irano, Afganistano, Mongolio, Ĉino kaj KPDR en sudo.

"Unua Libro" estas konvencia nomo de la unua lernolibro de Lingvo Internacia, nuntempe nomata Esperanto. Ĝin verkis L. L. Zamenhof sub la kaŝnomo D-ro Esperanto. La libro havas la indikon, ke la cara cenzuro aprobis ĝin la 21-an de majo de 1887 (laŭ la rusa Julia kalendaro, t.e. la 2-an de junio laŭ la Gregoria).

La originala nomo de la verko, en la rusa lingvo, estas "Международный языкъ. Предисловiе и полный учебникъ." (Meĵdunarodnij jazik. Predislovie i polnij uĉebnik., Internacia lingvo. Antaŭparolo kaj plena lernolibro.), sed en priskriboj de la historio de Esperanto oni kutime nomas ĝin Unua Libro. kromnomo certe kontribuis posta verko efektive titolita Dua Libro de l' Lingvo Internacia (1888). Oni uzas la nomon Unua Libro por ĉiulingvaj versioj kaj ĉiuj eldonoj de la verko. Laŭbezone, precipe se temas pri alia versio ol la originalo rusa de julio 1887, oni precizigu, ekz. "la germana Unua Libro", "la dua eldono de la rusa Unua libro".

La Dua Libro estis eldonita de L. L. Zamenhof komence de 1888. Dato de la cenzura aprobo: 18-a de januaro de 1888. Ĝi estis verkita nur en Esperanto kaj havis la jenan titolon: D-ro Esperanto Dua Libro de l' Lingvo Internacia Kajero n-ro 1, kosto 25 kopekoj Varsovio, 1888 Tiu ĉi broŝuro (50 paĝoj) devis esti unua parto de libro, enhavonta kvin aŭ ses kajerojn, aperontajn dumonate dum 1888. Sed post la eldono de la unua parto, Zamenhof decidis ke la aliaj partoj ne plu estis bezonataj; li anstataŭ eldonis la Aldono al la Dua Libro de la Lingvo Internacia .

Esperanto kaj Zamenhofa familio

Klaku sur desegno por grandigi ĝin.
Click on the draw to enlarge it.
Cliquez sur le tirage pour l'agrandir.
Нажмите на жеребьевке, чтобы увеличить ее.

Esperantologio aŭ Esperantoscienco estas la speciala Esperanta lingvoscienco, okupiĝanta pri vortkonstruo, vortkunmeto, vortenkonduko kaj transskribo de internaciaj fakvortoj kaj de propraj nomoj. Esperantologiaj principoj de vortkonstruo estas ekzemple la principoj de neceso kaj sufiĉo kiuj postulas ekvilibradon inter koncizo kaj klaro de l' vorto.

Zamenhof (germane ankaŭ Samenhof, ruse ankaŭ Заменгов (Zamengov)) estas malofta juda familia nomo, kies portantoj plej verŝajne ĉiuj apartenas al la sama familio. La plej konata membro de tiu familio estis L. L. Zamenhof (1859-1917), kiu en 1887 lanĉis la projekton de la internacia lingvo Esperanto.
Pri la etimologio de la familia nomo ekzistas disputoj, kiuj ĉefe temas pri tio, ĉu ĝi devenas de germana familia nomo (Samenhof) aŭ ĉu de rusa (Zamen(g)ov).
Nur en la jaro 1804, Rusio kiel la unua lando eldonis dekreton, laŭ kiu judaj familioj devis elekti aŭ alpreni konstantan familian nomon. Antaŭ tiu tempo, familiaj nomoj ĉe la judoj troviĝis nur malofte kaj ili ne estis konstantaj.
La nomoj de plej multaj judaj familioj devenas de nomoj de urboj, stratoj, domoj ktp., en kiuj la familio foje vivis. Ĉar en la mezepoko multaj judoj vivis en Germanio, la plejmulto de la judaj familioj estas germandevenaj.
L. L. Zamenhof en sia letero al la Berlinaj Esperantistoj mem konstatis, ke lia nomo havas devenon germanan. Pro tio, kaj ankaŭ pro aliaj kialoj, ŝajnas esti neprobabla la alia teorio pri la rusa deveno de la familia nomo, laŭ kiu oni opinias ke ĝi devenas de la rusa vorto zamena = interŝanĝo, transformiĝo, kun familinoma finaĵo -ov, des pli ke en liaj fruaj ruslingvaj verkoj, L. L. Zamenhof mem ortografiis sian nomon ne "Zamenov" sed "Zamengov", kie la rusa g reprezentas la sonon h, kiu apenaŭ ekzistas en la rusa lingvo.
Hersz Zamenhof
Hersz ZAMENHOF (alia nomo Gersz ZAMENGOF) naskiĝis en majo aŭ junio 1870 en Bjalistoko (tiam en Rusio). Li mortis la 24-an de julio 1870.
Mina Zamenhof
Mina ZAMENHOF (alia nomo Minna ZAMENGOF) naskiĝis la 28-an de novembro 1872 en Bjalistoko (tiam en Rusio). Ŝi mortis la 20-an de januaro 1873.
Gekuzoj de Ludoviko
Gefiloj de Josel Wolf Zamenhof la onklo de Ludoviko
• Chajka Zamenhof (1858-1862), seninfana
• Rebeka Zamenhof (1867- 1874), seninfana
• Frejda Zamenhof (1868-1870), seninfana
Aliaj
• Fabian Zamenhof (naskiĝis 1913, mortis 1923 pro skarlatino) estis filo de Miĥajl Zamenhof, kaj ties edzino Jelizaveta Miĥajlovna. Li estis nepkuzo de Ludoviko (nepo de lia kuzo Fabian ).
Lidja [Lidia] ZAMENHOF, la plej juna filino de la iniciatinto de Esperanto, L. L. Zamenhof, naskiĝis la 29-an de januaro 1904 en Varsovio, estis murdita en la nazia ekstermejo Treblinka iam post somero 1942.
Marko ZAMENHOF (naskiĝis la 27-an de januaro 1837 en Tykocin, mortis la 29-an de novembro 1907 en Varsovio) estas Esperanta formo de Markus Fabianviĉ Samenhof, "kristana" aŭ goja nomo de Mordeĥaj ZAMENHOF, filo de Fabian Zamenhof kaj patro de L. L. Zamenhof; instruisto de lingvoj franca kaj germana. Kavaliro de multaj ordenoj.
Ida Zimmermann (naskiĝis kiel Ida Zamenhof en 1879 en Varsovio) estis la plej juna fratino de Ludoviko Lazaro Zamenhof. Ŝi estis esperantistino kaj edziniĝis al Jakub Zimmerman. Antaŭ la Dua mondmilito ŝi vivis en Varsovio, Pollando. Dum la milito ŝi estis en la Varsovia geto. Ida estis murdita en 1942 en Treblinka, Pollando je la aĝo de 63 jaroj.

Ulysses Baldez

150 JAROJ POST SIA NASKIĜO

Klaku sur desegno por pligrandigi ĝin.
Click on the draw to enlarge it.
Нажмите на дизайн, чтобы увеличить ее.

150 jaroj post naskiĝtago de D-ro Zamenhof, estas skribenda biografio de D-ro Zamenhof, malgraŭ vi trovos ĉi tie plurajn biografio de D-ro Zamenhof, kiel mi ĉiam diras, tago post tago aperas pliajn esperantistojn, do jen sia biografio:
La 15-an Decembro 1859 naskiĝis Lazaro Zamenhof en Bjalistoko. Lia patro, Markus Zamenhof; lia patrino, Rosalia Sofer.Lia naskiĝtago estis la 3-a de decembro laŭ la julia kalendaro, la 15-a de decembro laŭ la gregoria kalendaro kaj la 19-a de kislevo laŭ la juda. La patro estis ateisto, sed la patrino estis fervora praktikanto de la juda religio. Tiu ekvilibro inter ambaŭ sintenoj sendube influis la evoluon de la religia penso de Zamenhof. Edmond Privat, en sia "Vivo de Zamenhof" asertas: "Li mem kiel knabo perdis la fidon religian. Lia logiko ne permesis al li kredi la instruon de la pastroj". Sed kiel ni vidos poste, Zamenhof evoluos al iaspeca kvazaŭ religia koncepto, kiun li nomos unuamomente "hilelismo" kaj pli poste "homaranismo". Lia patrino parolis al li en la jida lingvo, lia patro em la Rusa, (***). ( Malmultaj personoj scias ke Zamenhof estis sekreta parolanto de Hungara lingvo. ) en kiu okazis ankaŭ la instruado de Zamenhof. Li iam diris, ke li ŝatas la Rusan super ĉiuj aliaj lingvoj, sed pli poste li konfesis, ke la «ĵargono» (t.e. la jida) estas plej kara al lia koro. En letero de la 8a de marto 1901 (al Th. Thorsteinsson) Zamenhof skribis: "Mia gepatra lingvo estas la Rusa; sed nun mi parolas pli pole..." Al liaj gefiloj hejme li parolis pole. Krome li lernis frue la germanan kaj la francan, la hebrean, cetere en la lernejo la malnovan grekan, latinan kaj anglan. La Rusan nomon Ljudovik/Ljudvik ( Ruse: Людовик/Людвик Ljudovik/Ljudvik, esperantigite Ludoviko, germane: Ludwig, pole: Ludwik ) li elektis kiel gojan nomon (kinuion) honore al Francis Lodwick aŭ LODOWYCK, kiu publikigis en 1652 projekton pri planlingvo, pri kiu Zamenhof legis en verkoj de Komenio. Tiu ŝanĝo okazis nur kiam li iris al Moskvo al universitato. La skribformo Zamenhof anstataŭ Samenhof (kiu signifas germane semkorto) aperis nur post la unuaj jaroj de disvastigo de Esperanto. En la fino de 19-a jarcento, lia frato Leono Zamenhof doktoriĝis kaj ekis subskribi "Dr. L. ZAMENHOF", pro tio, li ekde 1901 ofte subskribis "Dr. L. L. ZAMENHOF" (dum ĉe personaj leteroj, li daŭre uzis "L.Zamenhof"). La du L-oj ne reprezentis la du antaŭnomojn en difinita maniero - do ne klaras en kiu ordo aperu "Ludoviko" kaj "Lazaro" en la longigita versio de la mallongigo. Zamenhof uzis plurajn pseŭdonimojn, la plej konata estas d-ro Esperanto, sub kiu li publikigis en 1887 sian lingvo-projekton. Pere de lingvo de d-ro Esperanto kaj Esperanto-lingvo ĝi fariĝis la nomo de la lingvo, dum la pseŭdonimo jam rapide estis malkovrita. Kelkaj esperantistoj ŝatis nomi lin kara Majstro, kion Zamenhof rifuzis.
(***)La rusa lingvo (ruse: русский язык) estas la nacia lingvo de Rusio. Ĝi estas la plej vaste parolata slava lingvo kaj la kvara plej granda lingvo en la mondo (ĉ. 285 mln. parolantoj tutmonde) post la ĉina, la angla kaj la hispana. La rusa estas unu el la oficialaj lingvoj de Unuiĝintaj Nacioj kaj plu rolas gravan rolon kiel helplingvo en internaciaj rilatoj.

Ulysses baldez

ZAMENHOF KAJ RUSA IMPERIO

Klaku sur desegno por grandigu gxin.
Click on the draw to enlarge it.

Saluton gelegantoj ! Ne resignu legi ĉi tiun artikolon pensante ĝi estas plia biografio de D-ro Zamenhof, mi certigas vin ke ĉi tie estas pliaj infortmoj krom tiuj jam konata de ni; Tamen ni devas pensi pri la novaj esperantistoj kiuj aperas tage ! Mi ne haltis publiki mangaon pri vivo de D-ro Zamenhof, tuj estos navan historio. Bonan legado divastigu ĉitiun Blogon.

Zamenhof naskiĝis en la Ulica Zielona 6 en la urbo Bjalistoko, kiu situis tiam en la Rusa Imperio (nun en Pollando). Lia naskiĝtago estis la 3-a de decembro laŭ la julia kalendaro, la 15-a de decembro laŭ la gregoria kalendaro kaj la 19-a de kislevo laŭ la juda.
Li estis filo de lingvoinstruisto Mordeĥaj Zamenhof (kiu ruse preferis Marko) kaj Rozalio (naskita Sofer). Lia familio estis judoj el la Granda Duklando de Litovio, sed ne konsideris sin litovlingvanoj. Liadire, li estis "ruslanda hebreo".
Lia patrino parolis al li en la jida lingvo, lia patro en la rusa, en kiu okazis ankaŭ la instruado de Zamenhof. Li iam diris, ke li ŝatas la rusan super ĉiuj aliaj lingvoj, sed pli poste li konfesis, ke la «ĵargono» (t.e. la jida) estas plej kara al lia koro. En letero de la 8a de marto 1901 (al Th. Thorsteinsson) Zamenhof skribis: "Mia gepatra lingvo estas la rusa; sed nun mi parolas pli pole..." Al liaj gefiloj hejme li parolis pole. Krome li lernis frue la germanan kaj la francan, la hebrean, cetere en la lernejo la malnovan grekan, latinan kaj anglan. Ŝajne li havis iom da scioj en la hispana, litova kaj en Volapuko. Li parolis laŭ propra eldiro flue la polan, rusan kaj germanan, iom malpli bone la francan. Oni diras ke Zamenhof havis etan siblo-problemon ("z-balbuton").
La Rusia Imperio estis imperio de Rusio, kiu daŭris de 1721 ĝis 1917. Ĝi estis fondita de caro Petro la Granda en 1721, kiu proklamis sin imperiestro. Per tio Rusia Imperio fariĝis la unua imperio en Eŭropo, kie imperiestroj ne estis elektataj, sed heredis sian postenon.
Petro la Granda movis ĉefurbon de la lando al la de li fondita nova urbo Sankt-Peterburgo (ekde 1914 Petrogrado). Per tio li volis pli rapide reformi la tutan vivon de la granda lando laŭ la okcidenta maniero

RASA MALAMO 1st. part. Klaku sur desegno pro pligrandigi gxin

HATE RACE 1st. part

The Young Zamenhof is late for the dinner, his parents are worried.
- Where is Lejzer ? It’s almost dinner time. Said S-ro Mark, Zamenhof’s father.
- He doesn’t get use to be late for the dinner. Says Zamenhof mother. Finally the young Zamenhof gets home.
- What’s happened son ? Why do you shudder ? asked S-rino Rosalia.
- Mommy, is so bad to be a jwish ? they called me the abe ! Why so much hate ?
- I do not like my son be offended by these whatchamacallit. Said very angry Zamenhof’s father.

RASA MALAMO 2nd part . Klaku sur desegno pro pligrandigi gxin

HATE RACE 2nd. part

- Mommy, our race attracts people’s hate. I saw that people fight becouse they are from different races. Concluded young Zamenhof.
- I remember the last gossip against us, when that polish boy disappeared, they said: “the jewish burn offered the boy in their ceremony” . Said Zamenhof the father.
- I remember that afterwards they found the boy but the gossip agaisnt us continued. Add S-rino Rosalia.
- If they could understand each other better, if they could talk on the same platform…maybe I create an idiom for everybody ! Said the young Zamenhof.
- Bullshit son !
- I will create the world language ! Said the young Zamenhof.